ΚΑΤΑΙΓΙΔΕΣ/ΤΥΦΩΝΕΣ




Τι είναι η καταιγίδα

Η Καταιγίδα είναι ένα μετεωρολογικό φαινόμενο που συνοδεύεται από αστραπές, κεραυνούς, μερικές φορές χαλάζι και πάντα με έντονη βροχόπτωση και ισχυρούς ανέμους. Σπανίως εμφανίζονται και ανεμοστρόβιλοι μαζί με τις καταιγίδες, αλλά μόνο σε ορισμένα σημεία στον κόσμο. Καταιγίδα λέγεται κάθε βίαιη ατμοσφαιρική διατάραξη (συνεπώς κακοκαιρία) που συνοδεύεται από ηλεκτρικές εκκενώσεις.



Τί ειίναι οι κεραυνοί

Οι ηλεκτρικές εκκενώσεις που συμβαίνουν στην ατμόσφαιρα ονομάζονται κεραυνοί και αστραπές. Δημιουργούνται κατά τη διάρκεια των καταιγίδων, συνήθως στα νέφη τύπου σωρειτομελανία, (cumulonimbus) και μπορούν να ξεσπάσουν μεταξύ διαφορετικών νεφών, μέσα στο ίδιο το νέφος ή μεταξύ νεφών και εδάφους. Έχει επικρατήσει οι ηλεκτρικές εκκενώσεις μεταξύ νέφους – εδάφους να αποκαλούνται κεραυνοί και οι υπόλοιπες αστραπές, ενώ διεθνώς επικρατεί ο όρος lightning (χωρίς πληθυντικό). Το ξέσπασμα των ηλεκτρικών εκκενώσεων οφείλεται στο διαχωρισμό μεταξύ θετικών και αρνητικών φορτίων και τη δημιουργία διαφοράς δυναμικού μέσα στα νέφη. Όταν ένα νέφος αποτελείται από σταγόνες νερού, υπάρχει πολύ μικρή μεταφορά ηλεκτρονίων. Καθώς όμως αναπτύσσεται το νέφος και φθάνει σε μεγαλύτερα ύψη, άρα σε περιοχές με πολύ χαμηλές θερμοκρασίες, σταδιακά αρχίζει ο σχηματισμός παγοκρυστάλλων, συνήθως σε θερμοκρασίες χαμηλότερες των -20 0C. Οι παγοκρύσταλλοι συγκρούονται μεταξύ τους και οι μικρότεροι σε μέγεθος χάνουν ένα ηλεκτρόνιο το οποίο κερδίζουν οι μεγαλύτεροι. Με τον τρόπο αυτό τα μικρότερα σωματίδια πάγου έχουν θετικό φορτίο ενώ τα μεγαλύτερα αρνητικό. Τα μικρότερα θετικά σωματίδια με τη βοήθεια ανοδικών ρευμάτων πηγαίνουν προς την κορυφή των νεφών με αποτέλεσμα τη δημιουργία μιας θετικά φορτισμένης περιοχής. Αντίστοιχα, τα μεγαλύτερα αρνητικά φορτισμένα σωματίδια με τη βοήθεια της βαρύτητας πηγαίνουν στη βάση του νέφους δημιουργώντας εκεί μια αρνητικά φορτισμένη περιοχή που με τη σειρά της προκαλεί τη συγκέντρωση θετικού φορτίου στο έδαφος. Σιγά σιγά η διαφορά δυναμικού μεταξύ των φορτισμένων περιοχών του νέφους ή μεταξύ της βάσης του νέφους και του εδάφους αυξάνεται τόσο που ξεπερνά τη διηλεκτρική αντοχή του αέρα με αποτέλεσμα το ξέσπασμα της αστραπής (κεραυνού), δηλαδή την πολύ γρήγορη μεταφορά ηλεκτρονίων.



Τί είναι η βροντή

Η βροντή είναι ένας πολύ δυνατός ήχος που συνοδεύει τους κεραυνούς και τις αστραπές. Προκαλείται λόγω της πολύ έντονης θέρμανσης (κοντά στους 28 – 30 χιλιάδες βαθμούς Κελσίου) και εκτόνωσης του αέρα κατά μήκος του διαύλου της ηλεκτρικής εκκένωσης. Ο κρότος που ακούγεται οφείλεται στην διέλευση του ηχητικού κύματος μέσα από στρώματα της ατμόσφαιρας με διαφορετική θερμοκρασία. Λόγω της τεράστιας διαφοράς στην ταχύτητα διάδοσης του φωτός και του ήχου, η βροντή ακούγεται μετά την εκδήλωση της ηλεκτρικής εκκένωσης, ενώ αν μετρηθεί ο χρόνος που μεσολαβεί μεταξύ κεραυνού και βροντής μπορεί να προσδιοριστεί η απόσταση μεταξύ του παρατηρητή και του σημείου πτώσης του κεραυνού. Γενικά η βροντή δεν ακούγεται σε απόσταση μεγαλύτερη των 25 km από το σημείο της εκκένωσης, μπορεί όμως σε κάποιες περιπτώσεις να ακουστεί σε μεγαλύτερες αποστάσεις λόγω διάθλασης του ηχητικού κύματος. Τα προηγούμενα χρόνια οι παρατηρητές των μετεωρολογικών σταθμών συνηθιζόταν να καταγράφουν μια ημέρα ως ημέρα με καταιγίδα όταν ακουγόταν η βροντή. Μια τέτοια παράμετρος ωστόσο σήμερα θεωρείται μη ικανοποιητική.



Τι είναι ο τυφώνας

Στη μετεωρολογία τυφώνας ονομάζεται η σφοδρή καταστρεπτική θύελλα που την ακολουθεί πολλές φορές ανεμοστρόβιλος και βροχή. Είναι συνηθισμένο φαινόμενο στις ΝΑ. περιοχές της Ιαπωνίας και στην Κίνα. Ως τυφώνες, χαρακτηρίζονται κι οι κυκλώνες που ξεσπούν στις ανατολικές ακτές της Ασίας από το Μάϊο μέχρι το Νοέμβριο. Το σώμα του τυφώνα αναπτύσσει ταχύτητα πάνω από 12 μίλια την ώρα.



Γιατί σχηματίζονται τυφώνες και πού βρίσκονται

Τυφώνες εντείνουν μορφή πάνω σε ωκεάνιες περιοχές. Απαιτούν θαλάσσια επιφάνεια θερμοκρασίες τουλάχιστον 26 ° C (80 ° F) και την επίδραση της γήινης περιστροφής να κινήσει την κλώση κυκλοφορία (Coriolis αποτέλεσμα). Στον παρακάτω χάρτη φαίνονται οι τοποθεσίες στη γη όπου πληρούνται αυτές οι προϋποθέσεις για το σχηματισμό τυφώνα. Τυφώνες γενικά μορφή κατά την ουρά του βέλους και τυπικά κομμάτι μετά το βέλος στην arrowhead. Στη Βόρεια Αμερική, ονομάζουμε μια καταιγίδα που προκύπτει από αυτές τις συνθήκες τυφώνα. Σε άλλα μέρη του κόσμου, ένας τυφώνας είναι γνωστός από άλλα ονόματα, συμπεριλαμβανομένου του "τυφώνας" στο δυτικό Βόρειο Ειρηνικό και "τροπικός κυκλώνας" στον Ινδικό Ωκεανό και τον Δυτικό Νότιο Ειρηνικό.



Φωτογραφίες